Serwis korzysta z plików cookies. Korzystanie z witryny oznacza zgodę, że będą one umieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Mogą Państwo zmienić ustawienia dotyczące plików cookies w swojej przeglądarce.

reklama
Samochodowe zbiorniki LPG
kalendarz 20/01 2015

Samochodowe zbiorniki LPG

Warsztat / Technika

Zbiornik autogazu jest jednym z ważniejszych elementów samochodowego układu zasilania LPG, przy okazji największym i najcięższym. W związku z tym działają na niego duże siły bezwładności.

Jednocześnie sposób przechowywania LPG powoduje, że materiał płaszcza zbiornika jest poddawany naprężeniom wynikającym z ciśnienia panującego w jego wnętrzu. Zbiornik jest zatem jednym z najbardziej odpowiedzialnych elementów gazowych układów zasilania, a nadzór nad jego projektowaniem, produkcją i eksploatacją oraz prawidłowy, zgodny z wymaganiami montaż w pojeździe są bardzo istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa użytkowania gazowego systemu zasilania.

Nie musimy się jednak o to zbytnio martwić. Jak każde urządzenie ciśnieniowe, również samochodowe zbiorniki gazu są objęte dozorem technicznym, co wynika z ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (Dz. U. nr 122, poz. 1321). Ponadto każdy zbiornik LPG jest produkowany i dopuszczany do sprzedaży na podstawie decyzji o udzieleniu homologacji.

W odróżnieniu od zbiornika benzyny zbiornik LPG jest urządzeniem ciśnieniowym, co oznacza, że paliwo gazowe, przechowywane w nim w stanie skroplonym, znajduje się pod pewnym nadciśnieniem. W zależności od warunków atmosferycznych (temperatura otoczenia), składu autogazu oraz stopnia napełnienia ciśnienie wewnątrz zbiornika może wynosić od około 0,2 do 1 MPa. Nadciśnienie w zbiorniku jest konieczne dla utrzymania ciekłego stanu skupienia autogazu oraz wymuszenia jego przepływu w instalacji gazowej (do reduktora). Ciekły stan skupienia zapewnia dużą gęstość magazynowanej w gazie energii, dzięki czemu zbiorniki LPG przeznaczone do współpracy z systemami zasilania gazowego mają stosunkowo niewielkie wymiary, zapewniając przy tym odpowiedni zasięg samochodu.

Wymagania

Wszelkie wymagania odnośnie zbiorników LPG (oraz innych elementów gazowych układów zasilania) precyzuje regulamin 67 EKG ONZ wraz z serią poprawek 01. Zapisy w nim zawarte są nastawione na zapewnienie bezpieczeństwa użytkowania instalacji gazowych. Szczególnym, w tym aspekcie, elementem jest zbiornik LPG, którego konstrukcja musi uwzględniać, z odpowiednim zapasem bezpieczeństwa, panujące w nim nadciśnienie.

Odpowiedzialność

Oprócz wymagań dla poszczególnych zespołów samochodowych instalacji gazowych regulamin precyzuje także zagadnienia związane z odpowiedzialnością za zamontowany w samochodzie gazowy układ zasilania. Jest ona podzielona pomiędzy producenta danego komponentu i firmę montującą go w samochodzie. W tym kontekście zbiornik LPG także stanowi szczególny przypadek. Z jednej strony musi on mieć odpowiednią wytrzymałość (zadanie producenta zbiornika), co z kolei wiąże się z większą masą zbiornika. Ta z kolei wymaga wymaga zastosowania odpowiedniego zamocowania zbiornika w samochodzie. Opracowanie odpowiedniego, zgodnego z przepisami homologacyjnymi, sposobu montażu (dobór śrub o wymaganej wytrzymałości) leży po stronie producenta. Jednak za sam montaż zbiornika w samochodzie jest już odpowiedzialny warsztat montujący. Wymagania montażowe oprócz wytrzymałości połączenia zbiornika z konstrukcją samochodu precyzują także odległości elementów gazowego układu zasilania (w tym zbiornika) od nawierzchni, układu wylotu spalin.

Rodzaje zbiorników

Historycznie zbiorniki LPG były produkowane w dwóch klasach: A - projektowanych na ciśnienie próbne 3 MPa, B - projektowanych na ciśnienie próbne 4,5 MPa. Takie wartości ciśnień zbiorniki musiały wytrzymać podczas hydraulicznej próby ciśnieniowej, którą przechodzi każdy zbiornik przed opuszczeniem zakładu produkcyjnego. Zbiorniki klasy A były wykonywane z blachy o mniejszej grubości i w ich osprzęcie znajdowały się zawory bezpieczeństwa, zbiorniki klasy B nie wymagały ich zastosowania, ponieważ były wykonywane z grubszej blachy, zapewniając odpowiednią wytrzymałość w przypadku nadmiernego wzrostu ciśnienia wewnętrznego.

Od 31 marca 2002 r. kiedy w Polsce zaczęła obowiązywać seria poprawek 01 do regulaminu 67 EKG ONZ dostępne są tylko zbiorniki odpowiadające parametrami wcześniej oferowanej klasie A. W ich osprzęcie zawsze znajduje się zawór bezpieczeństwa oraz inne wprowadzone serią poprawek 01 zawory (zawór ogniowy i elektromagnetyczny zawór roboczy).

Ze względu na kształt zbiorniki dzielą się na walcowe i toroidalne. Czasami spotyka się także inne kształty zbiorników. Są to najczęściej rozwiązania dostosowane do montażu w konkretnym modelu samochodu fabrycznie przystosowanym do zasilania gazowego.

Zgodnie z wymaganiami homologacyjnymi (regulamin 67 wraz z serią 01 poprawek) na każdym samochodowym zbiorniku gazu muszą być trwale umieszczone następujące informacje:

-numer seryjny zbiornika,
-pojemność w l,
-oznakowanie „LPG”,
-wartość ciśnienia próbnego [bar],
-napis „maksymalny stopień napełnienia 80%,
-rok i miesiąc legalizacji,
-znak homologacji,
-oznakowanie „pump inside” i oznakowanie identyfikujące pompę, jeżeli jest ona w zbiorniku zamontowana.

Informacje te są umieszczone na tabliczce trwale przymocowanej (przyspawanej) do zbiornika.

W niektórych samochodach mogą być zamontowane jeszcze zbiorniki sprzed 31 marca 2002 r., czyli sprzed wprowadzenia serii poprawek 01 do regulaminu 67 EKG ONZ. Ich oznaczenia różnią się nieco od stosowanych w obecnie oferowanych zbiornikach. Na ich tabliczkach zamiast określenia ciśnienie próbne [bar] występuje zapis ciśnienie robocze/próbne [bar], a w polu znak homologacji po cyfrach oznaczających serię poprawek (00) są dodane litery A lub B, które stanowią informację w jakiej klasie jest wykonany zbiornik.

W procesie produkcji samochodowych zbiorników LPG wykonuje się różnego rodzaju badania, które określają ich właściwości mechaniczne. Bada się wycinki zbiorników, spoiny poddaje się prześwietleniu, a każdy zbiornik wprowadzany do sprzedaży jest poddawany hydraulicznej próbie ciśnieniowej (3 MPa, zgodnie z serią 01 poprawek do regulaminu 67 EKG ONZ). Próba kończy się wynikiem pozytywnym jeśli zbiornik jest szczelny i nie ulegnie odkształceniu.

Określony odsetek produkowanych zbiorników paliwa gazowego poddaje się niszczącej próbie rozrywania. Testy takie prowadzi się na specjalnych stanowiskach zapewniających odpowiedni poziom bezpieczeństwa. Próba taka kończy się wynikiem pozytywnym jeśli ciśnienie przy jakim następuje rozerwanie zbiornika wynosi minimum 6,75 MPa, a przy rozszczelnieniu zbiornika nie powstają żadne odłamki. Przed rozszczelnieniem płaszcza zbiornik musi zwiększyć swą objętość geometryczną o 17 do 20 proc.

Zbiorniki opuszczające zakład produkcyjny są dopuszczone do eksploatacji na 10 lat, po czym należy je poddać badaniom. Na ich podstawie zbiornik jest dopuszczany (lub nie) do dalszej eksploatacji. Zgodnie z wymaganiami samochodowy zbiornik LPG nie może być użytkowany dłużej niż 20 lat.

 źródło: Gazeo.pl

   www.gazeo.pl

 

Zobacz podobne artykuły:

Jak przygotować samochód na wiosenne podróże?
kalendarz 22/04 2019

Jak przygotować samochód na wiosenne podróże?

Warsztat / Porady

2019.04.22

Przed rozpoczęciem wiosennych podróży, warto pomyśleć o przeglądzie i odświeżeniu auta po zimie.
Olejowe wybory Polaków
kalendarz 03/04 2019

Olejowe wybory Polaków

Warsztat / Porady

2019.04.03

Kierowcy wybierając olej silnikowy kierują się głównie rekomendacją mechanika lub doradcy serwisowego. O radę w tej sprawie pyta co trzeci Polak.
Nie tylko amortyzatory, czyli co może się zepsuć w zawieszeniu?
kalendarz 28/03 2019

Nie tylko amortyzatory, czyli co może się zepsuć w zawieszeniu?

Warsztat / Porady

2019.03.28

Zużyte wahacze, amortyzatory, uszkodzenia łożysk, korozja – to zdaniem mechaników najczęstsze problemy z zawieszeniem w samochodach jeżdżących po polskich drogach.
Najnowsze artykuły:
Wielkanoc 2019 na drogach

Wielkanoc 2019 na drogach

Wiadomości / News

2019.04.24

Podczas tegorocznych Świąt Wielkanocnych doszło do 281 wypadków, śmierć poniosło 38 osób, a rannych zostało 308.
Dacia Lodgy Laureate 1,6 SCe LPG 100 KM – Cena czyni cuda?

Dacia Lodgy Laureate 1,6 SCe LPG 100 KM – Cena czyni cuda?

Testy / Testy

2019.04.24

Reaktywacja marki Dacia była prawdziwym majstersztykiem.
Ott Tänak przed Rajdem Argentyny

Ott Tänak przed Rajdem Argentyny

Wiadomości / Moto sport

2019.04.24

Wszyscy kierowcy zespołu Toyoty odnosili sukcesy w Argentynie, ale tylko Tänak jako kierowca Yarisa WRC.

Bądź na bieżaco! Zapisz się do newslettera.