Pierwszy model Mercedesa z napędem czterech kół zadebiutował prawie 30 lat temu. Obecnie gama aut tego typu obejmuje 76 modeli i wersji.

Technologia 4x4 jest dziś dostępna dla prawie wszystkich pojazdów tej marki – od aut kompaktowych, przez Klasy C, E, S i CLS, do SUV-ów. Napęd obu osi (4MATIC) zapewnia bezpieczne podróżowanie, szczególnie na śliskiej, czy mokrej nawierzchni. Odpowiednią trakcją  i zwinnością oraz optymalną wydajnością wyróżniają się usportowione modele Mercedes-AMG.

Napęd 4MATIC z czasem trafił także do bardziej popularnych modeli. Przykładem może być np. nowa generacja kompaktowej Klasy B. Pojazd ten zapewnia nie tylko bezpieczne prowadzenie ale  również stosunkowo niskie koszty eksploatacji. Bazowa czteronapędowa wersja - B 200 CDI 4MATIC – zużywa średnio 5,0 l/100 km. Także gama najnowszego CLA Shooting Brake obejmuje warianty z napędem na obie osie: od stycznia 2015 r. model będzie oferowany w wersji CLA 250 4MATIC, a od marca w topowej CLA 45 AMG 4MATIC. Kolejna nowość to czteronapędowa Klasa V, w pierwszej kolejności – od grudnia br. – dostępna jako V 250 BlueTEC 4MATIC. Zastosowano w niej ten sam układ napędowy, co w Klasach C i S.

Kompaktowe modele Mercedes-Benz – takie jak CLA czy GLA – mogą być opcjonalnie wyposażone w nową generację napędu 4MATIC ze zmiennym przeniesieniem momentu obrotowego. Wykorzystuje on zautomatyzowaną przekładnię dwusprzęgłową 7G-DCT oraz zintegrowane z tylnym dyferencjałem, elektrohydraulicznie sterowane sprzęgło wielotarczowe. Zaletami tego rozwiązania jest nie tylko elastyczny rozdział siły napędowej oraz wysoka wydajność, ale i do 25 proc. niższy ciężar w porównaniu do konkurencji. W celu ograniczenia wibracji zastosowano tu m.in. dwuczęściowy wał napędowy oraz elastyczne połączenie w tylnym dyferencjale. Aby zminimalizować obciążenia występujące podczas wypadku, wał napędowy zaopatrzono dodatkowo w element teleskopowy.

W warunkach dobrej przyczepności tarcze tylnego sprzęgła są od siebie oddalone, a cały moment obrotowy płynie do przednich kół. W razie potrzeby, gdy tylko elektronika sterująca wykryje różnice w prędkości przednich i tylnych kół, w ciągu milisekund elektronika sterująca pompą gerotorową zwiększa ciśnienie w układzie. Tarcze zazębiają się, przekazując część siły napędowej do kół tylnej osi. W razie podsterowności lub nadsterowności pod obciążeniem moment obrotowy kierowany jest w taki sposób, aby ustabilizować pojazd. Dodatkowo bezpiczeństwo zapewniają systemy ESP lub 4ETS.

W przypadku najmocniejszych modeli kompaktowych, sygnowanych Mercedes-AMG, wykorzystywany jest napęd AMG Performance 4MATIC z rozdziałem momentu obrotowego od 100:0 do 50:50. Dzięki kompaktowej lekkiej konstrukcji ze skrzynią rozdzielczą zintegrowaną z przekładnią, napęd 4MATIC w droższych modelach jest niemal tak samo wydajny, jak odmiana tylnonapędowa. Bazowy rozdział momentu obrotowego między osiami w stosunku 45:55 zapewnia przewidywalną charakterystykę prowadzenia.

Modele E 63 AMG, CLS 63 AMG, CLS 63 Shooting Brake, S 63 AMG i S 63 AMG Coupé dostępne są ze sportowym napędem AMG Performance 4MATIC, rozdzielającym moment obrotowy w proporcji 33:67. Taka konfiguracja zapewnia lepsze osiągi i bezpieczeństwo na mokrych lub zaśnieżonych drogach. Optymalną trakcję zapewnia wielotarczowe sprzęgło z efektem blokującym 50 Nm. Za przeniesienie siły napędowej do przedniej osi odpowiada skrzynia rozdzielcza zintegrowana z 7-stopniową przekładnią AMG SPEEDSHIFT MCT. Kompaktowa zabudowa nie wymaga dodatkowej przestrzeni, zwiększając masę pojazdu tylko o 70 kg.

Przypomnijmy, że pierwszy model Mercedesa z napędem na obie osie 4MATIC (W124) zadebiutował w 1985 r, podczas wystawy we Frankfurcie. Pierwsze egzemplarze trafiły do nabywców wiosną 1987 r. Z uwagi na ograniczoną przestrzeń, przedni dyferencjał w pierwszej generacji napędu 4MATIC został zintegrowany z miską olejową, a przednie zawieszenie wymagało przekonstruowania. Za sterowanie rozdziałem momentu obrotowego odpowiadała zaawansowana elektronika.

Napęd 4MATIC dostępny był w wersjach 6-cylindrowych, a jego techniczne skomplikowanie odzwierciedlała różnica w cenie. W 1987 r. odmiany 4MATIC w wypadku modeli 260 E, 300 E, 300 TE, 300 D oraz 300 TD Turbo wymagały dopłaty w wysokości około 12 tys. marek (co dzisiaj odpowiada kwocie około 6100 euro).

Norbert Szwarc
Foto: Mercedes